Društvo

Jovanovski: Pametni gradovi u Crnoj Gori izvjesna budućnost

by Vijesti, Radomir Petrić | 18:05:2017 | 09:50:10

Daljinsko očitavanje odrona u željezničkom tunelu, semafori koji se uključuju prema gustini saobraćaja, gašenje požara i praćenje jata riba dronovima... Sve to u Crnoj Gori nije fikcija, ni loša šala, već izvjesna budućnost, možda i do sredine naredne decenije, tvrdi prof. dr Srđan Jovanovski iz Bara.
 

Tim stručnjaka iz oblasti informacionih tehnologija (IT), okupljen u NVO Smart city i predvođen Jovanovskim, vanrednim profesorom Fakulteta za informacione tehnologije Univerziteta Mediteran, već neko vrijeme te ideje sprovodi u realnost, razvijajući koncept “Pametnog grada” (Smart city).
 
“Pametni grad” je umrežavanje svih sada razdvojenih elemenata gradske infrastrukture u cjelinu upravljanu informativnim sistemima - od reciklaže otpada na licu mjesta do ušteda vode i energije.
 
“Fokus je na svemu što trenutno pravi troškove u gradu. Ovakva kontrola daje funkcionalniji život uz manje troškova ili gubitaka, automatizacijom grijanja ili hlađenja prostorija, rasvjete, kontrole emisije ugljendioksida i transporta hrane. Stanovnici će brže komunicirati sa lokalnim službama, vatrogascima, policijom, lakše bi se pronalazilo slobodno parking mjesto”, kaže Jovanovski.
 
Naglašava da je cilj i da se bolje upotrijebi energija iz alternativnih izvora - da se proizvodi tamo gdje se troši.
 
Iako zvanično još nije profilisano u kom bi se gradu mogao sprovesti pilot-projekat, iz priče mladog profesora izranja nedvosmisleno Bar, zbog više osobina turističkog grada sa velikim brojem sunčanih dana.
 
“Mogao bi svojim gostima, potpuno pokriven besplatnim WI FI signalom, da omogući pristup svim gradskim resursima, da turisti uvijek znaju gdje su i šta bi mogli da vide i probaju. Svi krovovi i fasade mogu biti obložene materijalima nove generacije potpuno 'zelene' tehnologije, koji apsorbuju solarnu energiju i za grijanje vode, i za hlađenje prostorija, i za javnu rasvjetu. Većina zgrada ima žični internet, a za stanovnike i turiste rezervni sistem bio bi pouzdani WI FI signal”.
 
Jovanovski dodaje da mladi naučnici ne žele samo da kreiraju i pokreću servise, već da potpuno promijene način razmišljanja kako funkcioniše jedan grad.
 
Ideju opisuje primjerom sezonskog voća i povrća - da se ne dovozi u grad ko zna odakle i da se tokom transporta ne emituje ugljen dioksid, već da se uzgaja na licu mjesta.
 
Tu su, kaže on, i “pametni”  dronovi  - razvija se praćenje bezbjednosti saobraćaja u realnom vremenu, a njihov cjelodnevni rad jeftiniji je od sata leta helikoptera.
 
 Dronovi  mogu termovizijski nadgledati šume i gasiti pjenom požare u početnoj fazi, nadgledati velika jata plave ribe i kontolisati izlov…
 
“Veliki je problem željeznice su stara vozila i pruga. Umjesto skupe zamjene cijelog sistema, razvijamo senzore za ugrađivanje u lokomotive i vagone, za detekciju objektata na pruzi koji ne bi smjeli da se tu nalaze, od neovlašćenih prelazaka pruge van dozvoljenih mjesta, do samih pružnih prelaza”.