Kultura

Autorsko veče Markoča i Milovića u Ulcinju

by Ivanka Leković | 21:09:2018 | 11:03:42

U ulcinjskoj biblioteci “Mirko Srzentić” sinoć je, pod nazivom “Barani u komšiluku”, priređeno autorsko veče dvojice barskih pisaca – Sava Markoča i Željka Milovića.
 
O njihovim knjigama “Kula od sjećanja i druge priče” (Markoč), “Povratak u Ulicu maršala Tita” i “Crnogorska pop rock muzika 1956-1991” (Milović) govorio je Gazmend Çitaku, dok je moderator večeri, ujedno i prezenter ovih djela, bio ulcinjski književnik i publicista Muzafer Beljo Çaushi.
 
Nakon uvodne riječi upravnice Biblioteke Ardite Rame, Markoč je u razgovoru sa Çaushijem objasnio način nastanka knjige, kako je od facebook crtica nastajalo djelo koje bilježi odličnu potražnju, ali i to koliko mu je bio važan feedback od strane pratilaca na društvenim mrežama.

 
“Za nekoga ko je relativno kasno počeo da piše, reakcije su bile veoma važna stvar. Nije ni danas drugačije. Na svakoj od promocija neko reaguje, pronalazeći sebe u ovim pričama. U knjizi su 32 priče, srećom svi reaguju na različite. Sjećam se svog profesora Slobodana Vujačića i njegovih riječi da, ako u zbirci ima makar jedna dobra prića, onda je to dobra zbirka. A u mojoj, ako je vjerovati onima koji se u to razumiju, ima mnogo više od jedne”, rekao je Markoč.
 
Po mišljenju Causija, posljednja priča u “Kuli” – “Sise o klin”, koja i tematski i stilski odudara od ostalih, otvora kopču za buduće radove i nagovještava kuda će se Markočeva buduća proza kretati.
 
“Ima ona priča da je muzičarima najteži drugi album, pa tako, da parafraziram, i piscima druga knjiga. Ta moderna priča, ‘karverovska’, zbilja jeste nešto čiju nit bih volio da nastavim. Kompletno treće poglavlje u ovoj knjizi, iz koga je ta priča, jeste drugačije od prethodna dva, dijelom zbog toga što su oni zasnovani uglavnom na stvarnim događajima, a treće na fikciji. Izazov je sada napraviti nešto drugačije, a zadržati prepoznatljivi stil. Prošle su vrućine, možda je vrijeme da počne da se razmišlja o tome”, zaključio je Markoč, i istakao da su “melanholija i sjećanje svakako najbolji pokretači za pisanje knjiga ove vrste”.
 
“Možda GPS može precizno da iscrta Staru Topolicu skoro kao Željko, ali niko ne može kao pisac da zabilježi mirise Arifove slastičare, kože iz radnje ‘Borova’, miris jeftine kolonjske iz berbernice, da dočara šištanje probušene lopte ili glas majke s terase: ‘Ajde kući, mrak je’... Napisao je knjigu o svim našim ‘Ulicama maršala Tita’, o ulicama našeg djetinjstva, odrastanja, bilo da su to blatnjavi seoski puteljci, mahalske kaldrme i sokaci ili velegradski bulevari”, rekao je Çaushi o Milovićevoj posljednjoj knjizi “Povratak u Ulicu maršala Tita”, nazvavši ga profesionalcem koji jednako kvalitetno ispisuje stihove, prozu, ali i sakuplja i sistematizuje građu za monografije, jer je stekao spisateljsku kondiciju i kontinuitet stvaranja.
 
“Kvalitet i ove moje i ove Savove knjige jeste, bar ja tako vidim, što može da funkcioniše u svim sredinama bivše Jugoslavije, jer su djetinjstva bila slična sedamdesetih. Klikeri, sličice, stripovi, Brus Li, Sandokan, fudbaleri i roditelji kao idoli našeg odrastanja u mojoj knjizi, te suve smokve, međe, mirisi zrelih narandži i mora kad je jugo utopljeni u scene odrastanja iz Savove knjige podjednako korespondiraju i u Ljubljani, Splitu, Beogradu, Sarajevu, Skoplju... Imali smo privilegiju da smo spoznavali stvari u šarenom vremenu, punom želje da sam saznaješ stvari, tako da iz tih škafova sada vadimo materijal za knjige”, objasnio je Milović.

 
“Pisci po pravilu imaju taj božiji dar, a i prokletstvo, da jako dobro pamte. Da  su u djetinjstvu gledali širom otvorenih očiju i sve vidjeli, slušali i sve čuli, zapamtili i to umiju prenijeti drugima. Da su zapažali one mnogima neprimjetne detalje, a u detalju je sam Bog, govorio je Flober. Tu se nalazi esencija života”, mišljenje je Çaushija.  
 
Na ovoj autorskoj večeri posebno je apostrofirana činjenica da su, iako su vjekovima “stopljeni skoro u sintagmu ili jedan toponim”, zajedničke istorijske i mentalitetske sudbine, danas u eri komunikacionih sredstava, solidne magistrale, Bar i Ulcinj “dalji nego ikada”. U prilog tome, naveli su domaćini, ide i činjenica da stvaralaštvo ulcinjskih književnika nije uopšte poznato u Baru,a  da je gostovanje Markoča i Milovića prvo autorsko veče barskih pisaca u gradskoj biblioteci nakon nekoliko decenija, te da je skup trebalo nazvati “Barani u svojoj (drugoj) kući”. Na tom fonu bila su i obraćanja iz publike dr Ganija Karamanage i potpredsjednice Opštine Ulcinj Hatixhe Gjoni koja je i pozdravila skup.
 
“Ako smo ovim susretom i razgovorom naših 25 kilometara udaljenosti skratili bar za koji metar, misija je ispunjena”, zaključio je Muzafer Beljo Çaushi.