Kultura

Njegoševa filozofija čovjeka na Ljetopisu

by Anđela Andrijašević | 20:06:2017 | 14:25:51

U okviru književnog segmenta Barskog ljetopisa sinoć je, na platou ispred Dvorca, održano književno veče prof. Sonje Tomović Šundić, u okviru koga je promovisana njena knjiga “Njegoševa filozofija čovjeka”. Moderator večeri je bio Čedomir Čupić, redovni profesor na Fakultetu političkih nauka u Beogradu.
 
Uvod u književno veče priredila je Mila Čordašević, selektorka književnog programa Barskog ljetopisa, ističući kako “na našim prostorima ne postoji djelo koje se u tolikoj mjeri bavi svim segmentima Njegoševog stvaralaštva i koje osvjetljava njegovo shvatanje čovjekovog mikrokosmosa, smrtnosti i onoga što je u čovjeku vječno”.
 
Prof. Tomović Šundić je, obraćajući se prisutnima,  istakla kako je “upisati se u Njegoša velika privilegija”.
 
“Gotovo da nema imena u intelektualnom svijetu, književnosti, nauci i umjetnosti kod južnoslovenskih naroda koji se nije bavio Njegošem. Stoga je bilo veoma teško, posle skoro 30.000 bibliografskih jedinica posvećenih Njegošu i različitim aspektima njegovog djela, pronaći ugao iz koga on do sada nije bio posmatran i tumačen.”, kazala je ona.
 
Prema njenim riječima, ovom studijom je željela da pokaže kako u svim fazama Njegoševog stvaralaštva, ključno mjesto zauzima čovjek.
 
”Čovjek koji ima dvostrukost u sebi - sa jedne strane um i duhovnost, ono što je besmrtno, a sa druge strane ono što je fizičko, smrtno i vezano za njegovu zemaljsku sudbinu”, dodala je Tomović.
 
Govoreći o Njegoševom stvaralaštvu, prof. Tomović je istakla kako je “njegovo djelo slojevita tvorevina koja sadrži jezičko-poetski sloj, ali i duboku filozofsku koncepciju i orginalnu metafiziku”.

 
“Svojim najvrednijim djelom posvećenom čovjeku, ‘Lučom Mikrokozmom’, Njegoš je pokazao da se kroz poetsko, istovremeno može sprovesti i filozofsko i religiozno, nudeći nam na taj način prodor u najvažnija pitanja egzistencije. Njegoš je maestralno uspio da u poetsku riječ apsorbuje društveno, političko i istorijsko ali i metafizičko, filozofsko i antropološko”, rekla je ona.
 
Ovom studijom, prof. Tomović je željela da pokaže da “kada se govori o Njegošu, zapravo se radi o jednom evropskom intelektualcu koji se može posmatrati rame uz rame sa Danteom i Šekspirom”, kao i da se u njegovim djelima osjećaju “vibracije antike, srednjovjekovne filozofije ali i da ga je moguće tumačiti kroz moderni filozofski okvir”.
 
Prof. Čedomir Čupić je, iznoseći utiske o knjizi, rekao da je “sistematični pristup proučavanju kojim se služila prof. Tomović ono što čini ovo djelo posebnim i orginalnim” te da je “nudeći tumačenje Njegoševog viđenja čovjeka, autorka pokazala kako je Njegoš prepoznao različite aspekte čovjekovog bića, uključujući političku, etičku, estetsku i religioznu komponentu”.
 
“Posebno dobro je autorka ocrtala stranu čovjeka kao estetskog bića. Ljepota je od pamtivijeka ideal i krov nad svim ostalim ljudskim vrijednostima. Ona je nešto što čovjeka izaziva da mašta o svom životu, neka vrsta sna koji se odvija i na javi i u snu”, dodao je Čupić.
 
Autorka je, na kraju zaključila: “Njegoš je zapravo duhovna imperija, naša najmoćnija riječ koju je ovaj prostor dao, tvorac naših pojmova i ideja. Njegovo pjesništvo nije samo poezija, već njegova riječ sa sobom nosi duboko značenje i smisao koje zadire u naše identitetsko pitanje, kulturu, duh i vrijednosne koncepte”.
 
Sonja Tomović Šundić je univerzitetski profesor i naučni stvaralac. Rođena je 1964. godine u Beranama. Osnovnu i srednju školu završila je u Podgorici, a potom je diplomirala na  Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu – smjer za filozofiju. Postdiplomske studije na istom Fakultetu završila je 1990. Živi u Podgorici i od 2010. godine redovni je profesor Univerziteta Crne Gore. Učesnica je mnogih domaćih i međunarodnih naučnih kongresa, simpozijuma i seminara. Knjigu “Njegoševa filozofija čovjeka” posvetila je ocu Slobodanu Tomoviću (1929–2016), profesoru i poznatom njegošologu.